هایپرتروفی عضلانی به معنای افزایش در سایز و اندازه بافت های عضلانی می باشد. حین فرآیند هایپرتروفی، به منظور افزایش رشد عضلات، عناصر انقباضی بزرگتر و فضای ماتریکس خارج سلولی گسترش می یابد. رشد عضلانی به وسیله اضافه شدن سارکومرها، افزایش عناصر غیر انقباضی و مایع سارکوپلاسمیک و پیشرفت فعالیت سلول های ماهواره ای رخ می دهد.
هایپرتروفی تارچه های عضلانی به صورت موازی و متوالی ( سری )
هایپرتروفی عضلات انقباضی به وسیله اضافه شدن سارکومرها به صورت موازی و یا متوالی ( پشت سر هم ) ایجاد می شود ( شکل زیر ). در قالب انجام پروتکل های تمرینات سنتی، بخش اعظم توده عضلانی کسب شده در نتیجه افزایش تعداد سارکومرها به صورت موازی بوده است. اضافه بار مکانیکی، اختلال و استرسی در ساختار تارچه های عضلانی و فضای ماتریکس خارج سلولی ایجاد می کند که به فعال شدن آبشارهای پیام رسانی درون سلولی منجر می شود .با ایجاد یک محیط آنابولیکی مساعد، این فرآیند در نهایت به افزایش سایز و مقدار عناصر انقباضی و ساختاری و هم چنین اضافه شدن سارکومرها به صورت موازی منجر می شود. در اثر این اتفاق، قطر تارچه های عضلانی و در نهایت سطح مقطع کل عضلات افزایش می یابد.
در مقابل، افزایش و اضافه شدن سارکومرها به صورت متوالی و پشت سر هم، به افزایش طول عضله منجر می شود. افزایش هایپرتروفی سارکومرها به صورت متوالی در مواردی مشاهده شده است که عضله مجبور به انطباق و سازگاری با طول عملکردی جدید می باشد. این موضوع زمانی اتفاق می افتد که دست ها یا پاها برای مدتی در گچ قرار گرفته باشند، در این شرایط عدم تحرک مفصل در راستای طول عضله، به اضافه شدن سارکومرها به صورت متوالی و پشت سر هم منجر می شود. عدم تحرک در مدت زمان کوتاه به کاهش سارکومرها منجر می شود.
تحقیقات نشان داده اند انواع خاصی از پروتکل های ورزشی می توانند روی طول فاسیکول ها تاثیر بگذارند. در واقع به طور کلی سه نوع انقباض عضلانی وجود دارد: کانسنتریک ( درون گرا )، اسنتریک ( برون گرا ) و ایزومتریک. انقباض کانسنتریک زمانی که طول عضله کوتاه می شود رخ می دهد. انقباض اسنتریک زمانی که طول عضله افزایش می یابد رخ می دهد و انقباض ایزومتریک زمانی رخ می دهد که نیرو تولید می شود ولی دامنه حرکتی مفصل تغییری نمی کند. لین مورگان مشاهده کرد زمانی که موش های صحرایی روی تردمیل با شیب مثبت می دوند در مقایسه با زمانی که روی شیب منفی می دوند، محتوای سارکومری کمتر شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد انقباض های اسنتریک با تکرارهای مناسب، به افزایش تعداد سارکومرها به صورت متوالی منجر می شود، در حالی که اجرای تمریناتی که صرفاً روی انقباض کانسنتریک تمرکز دارند، به کاهش طول سارکومرها منجر می شود.
با توجه به تمرینات مقاومتی سنتی، شواهدی وجود دارد که نشان می دهد هایپرتروفی سارکومرها به صورت متوالی، در مراحل اولیه شرکت در تمرینات مقاومتی رخ می دهد. سینز و همکارانش بعد از 35 روز برنامه تمرینی مقاومتی خیلی شدید در مردان و زنان فعال، 9.9 % افزایش در طول فاسیکول ها را مشاهده کردند. هر چند، در یک مطالعه طولانی مدت که توسط بلازویچ و همکارانش انجام شد نشان داده شد تغییرات طول فاسیکول ها در 5 هفته اول تمرینات مقاومتی مشهود بوده است. در واقع شواهد نشان می دهند تغییر شیوه های تمرینی ممکن است روی تغییرات هایپرتروفی به صورت متوالی تاثیر بگذارد. در واقع در ورزشکارانی که از تمرینات مقاومتی سنگین و با سرعت بالا استفاده کرده اند، افزایش در طول فاسیکول مشاهده شده است. در واقع از یافته های بالا می توان نتیجه گرفت که اجرای انقباض های اسنتریک با سرعت حداکثر، حتی در ورزشکارانی که سابقه تمرینات مقاومتی دارند، ممکن است تعداد سارکومرها را به صورت متوالی افزایش دهد.
شکل هایپرتروفی تارچه های عضلانی به صورت موازی و متوالی
نکته کلیدی:
هایپرتروفی می تواند به صورت موازی و متوالی – هر دو – رخ دهد. به دنبال اجرای تمرینات مقاومتی، سایز سلول ها از طریق هایپرتروفی سارکومرها به صورت موازی صورت می گیرد
منبع : دانش و توسعه هایپرتروفی عضله
نویسنده : دکتر برد شونفیلد
مترجمین: محمد علی پور، حمید مسجدی و همکاران
